Ventilyator seçimi çox vaxt “hansı daha güclüdür?” yox, “mənim otaqda hansı daha rahat işləyəcək?” sualı ilə düzgün yerinə düşür. Çünki eyni gücdə iki fərqli tip cihaz müxtəlif hiss etdirir: biri havanı uzağa “itələyir”, o biri isə daha yumşaq yayır. Üstəlik yer tutma, təmizləmə, daşıma və gecə istifadəsi kimi detallar gündəlikdə daha tez hiss olunur. Aşağıdakı fərqlər sayəsində hansı tipin sənin evə daha uyğun olduğunu daha rahat seçə bilərsən.
Qüllə tipli ventilyatorlar adətən dar yerlərdə “şəkil kimi” dayanır, döşəmədə geniş baza yaymır. Havanı daha enli zolaq kimi yaydığı üçün yataq otağında və dəhliz kimi uzun zonalarda daha balanslı hiss yarada bilər. Bu tipdə pult və timer funksiyaları da daha çox rast gəlinir, gecə istifadəsində rahatlıq verir. Əvəzində “uzağa sərt üfürmək” istəyənlər üçün bəzən yumşaq təsir bağışlayır. Yəni bir nöqtəyə fokuslu əsinti axtarırsansa, qüllə tipli model hər evdə eyni hissi verməyə bilər.
Ayaqlı ventilyatorun ən böyük üstünlüyü istiqamət və hündürlük üzərində nəzarətdir. Divanda oturanda ayrı, masada işləyəndə ayrı hündürlük seçmək olur və bu, real rahatlıq verir. Havanı daha uzağa göndərən modellər böyük otaqlarda daha “mən buradayam” effekti yaradır. Eyni zamanda başlığın bucağı və yellənmə amplitudası genişdirsə, bir neçə nəfərin olduğu məkanlarda daha faydalı olur. Mənfi tərəfi odur ki, baza yer tutur və bəzi evlərdə yer dəyişmək o qədər də rahat olmur.
Stolüstü modellər “otağı dəyişsin” üçün yox, “mənə yaxın məsafədə rahatlıq versin” üçün idealdır. İş masasında, mətbəxdə qısa vaxtlıq istifadə və ya yataq yanında zəif əsinti istəyənlər üçün praktikdir. Kiçik olduğu üçün asan daşınır, bir otaqdan o birinə götürmək rahatdır. Amma böyük otaqda tək başına kifayət etməyə bilər; daha çox fərdi istifadəyə uyğundur. Seçərkən başlığın bucağı, sabit dayanması və səsin narahat etməməsi daha vacib olur.
Qüllə ventilyatoru adətən yerə qənaət edən, görünüşü səliqəli qalan və havanı daha “yayılmış” formada verən seçim kimi önə çıxır. Kiçik və orta ölçülü otaqlarda, yataq yanında, dar dəhlizdə bu tip model daha rahat yerləşir. Ayaqlı ventilyatorun bazası yer tutanda və vizual olaraq çox görünəndə, qüllə tipli variant daha uyğun görünə bilər. Eyni zamanda pult, timer və gecə rejimi kimi funksiyalar bu tipdə daha çox rast gəlinir, gündəlik istifadədə rahatlıq verir.
Bu ventilyatorun məntiqli olduğu yerlərdən biri də “hava hərəkəti olsun, amma sərt üfürməsin” istəyidir. Xüsusilə uzun müddət oturduğun yerdə qüllə tipli model havanı daha yumşaq hiss etdirə bilər. Amma böyük salonlarda və ya bir nöqtəyə güclü əsinti lazım olanda ayaqlı ventilyator daha uyğun ola bilər.
Küncdə yer az olanda qüllə ventilyatoru daha səmərəli görünür, çünki dairəvi geniş baza tələb etmir və divara yaxın durmaqla da işləyə bilir. Bu, yataq otağında dolabla yataq arasındakı boşluqda və ya dar keçidlərdə özünü göstərir. Stolüstü ventilyator da yerə qənaət edir, amma o, daha çox yaxın məsafə üçün nəzərdə tutulur. Otağın ümumi havasını hərəkətə gətirmək məqsədi varsa, qüllə tipi daha uyğun olur.
Dar dəhliz və yataq otağında hava “koridor effekti” ilə hərəkət edir: bir istiqamətə yönələndə daha tez hiss olunur. Qüllə ventilyatoru havanı daha enli sahəyə yaydığı üçün bu tip məkanlarda bərabər hiss yarada bilər. Yellənmə funksiyası aktiv olduqda isə eyni otaqda bir neçə nöqtəyə hava toxunur. Bu tip məkanlarda cihazı birbaşa yatağa yox, bir qədər kənara yönəltmək daha rahat olur ki, əsinti tək nöqtədə yığılmasın.
Ayaqlı ventilyator daha çox “havanı uzağa çatdırım və istiqaməti özüm idarə edim” istəyənlər üçün rahat seçimdir. Böyük otaqda oturanda, salonda bir neçə nəfər olanda, iş masası ilə divan arasında yer dəyişəndə bu tipin üstünlüyü daha tez hiss olunur. Qüllə tipli model daha kompakt olsa da, ayaqlı ventilyator bir nöqtəyə daha güclü əsinti verə bildiyi üçün isti havada daha “tez rahatladan” variant kimi seçilir.
Bu tipdə başlığın hündürlüyünü və bucağını dəyişmək mümkün olduğu üçün hava axınını bədənə və ya otağın mərkəzinə uyğunlaşdırmaq asanlaşır. Əgər məqsəd təkcə yaxın məsafədə sərinlik yox, otaqda ümumi hava hərəkəti yaratmaqdırsa, ayaqlı model daha məqsədəuyğun ola bilər.
Hündürlük tənzimləməsi o zaman ön plana çıxır ki, eyni ventilyatoru həm oturaraq, həm də ayaqüstü istifadə edirsən. Divanda oturanda hava sinə səviyyəsində daha rahat hiss olunur, yataqda uzananda isə daha yuxarıdan və ya yan tərəfdən gələn əsinti narahat etmir. İş masasında oturanda hündürlüyü düzgün seçmək birbaşa üzə vurma problemini azaldır. Qısası, hündürlük tənzimlənməsi ventilyatoru “bir mövqeyə bağlı” olmadan daha elastik edir.
Uzağa üfürmək üçün ən vacib detal hava axınının “düz” çıxması və fan hissəsinin bunu sabit saxlamasıdır. Ayaqlı ventilyatorda başlığın quruluşu və bıçaqların forması bu məsafə hissini dəyişir. Yellənmə funksiyası genişdirsə, hava yalnız bir nöqtəyə yox, otağın daha böyük hissəsinə yayılır. Böyük otaqlarda isə ventilyatoru küncə sıxmaq yerinə, hava axınının otağın mərkəzinə çatacağı mövqedə saxlamaq daha effektiv olur.
DC motorlu ventilyatorlar adətən daha “yumşaq idarə olunan” işləmə ilə seçilir. Bu tipdə sürət pillələri daha çox ola bilər və hava axınını daha incə tənzimləmək mümkün olur. Gecə istifadəsində bu xüsusiyyət özünü yaxşı göstərir: çox zəif, narahat etməyən əsinti seçmək olur. Bir çox evdə məhz bu səbəbdən DC motorlu model “yatanda rahatdır” kimi dəyərləndirilir.
Digər tərəfdən, DC motorlu ventilyatorlar çox vaxt enerji sərfi baxımından da daha səmərəli görünür. Xüsusilə cihaz gün boyu işləyəcəksə, bu detal alıcı üçün önəm qazana bilər. Burada əsas məsələ qiymət fərqidir: DC motorlu modellər adətən daha baha olur və alıcı bu fərqi öz istifadə vərdişi ilə ölçməlidir. Ventilyator gündə bir neçə saat işləyirsə, klassik motor da kifayət edə bilər; gün boyu işləyirsə, DC motorun rahatlığı daha çox hiss olunur.
DC motorlu ventilyator seçərkən bir detal da var: səs yalnız “az” olmur, həm də daha “yumşaq” ola bilər. Bu, xüsusilə gecə vaxtı narahatlığı azaldır. Yenə də hər model eyni deyil, buna görə titrəmə və balans məsələsinə də baxmaq lazımdır.
Ventilyatorun verdiyi rahatlıq təkcə gücdən asılı deyil, harada durduğundan da asılıdır. Eyni cihaz bir evdə “əla işləyir”, başqa evdə “zəif əsir” kimi hiss edilə bilər, çünki hava axını divar, qapı, pəncərə və mebelə dəyib istiqamət dəyişir. Məqsəd yalnız üzə külək vurmaq deyil, otaqda havanı hərəkətə gətirməkdirsə, yerləşdirmə qaydası daha çox ön plana çıxır. Xüsusilə isti günlərdə doğru mövqe seçimi ventilyatorun effektini hiss ediləcək dərəcədə artırır.
Pəncərə və qapı olan yerdə ventilyator “hava dövranı” yarada bilirsə, otaqda boğucu hiss azalır. Əksinə, hava çıxışı olmayan qapalı otaqda ventilyator sadəcə eyni havanı fırladır və rahatlıq yalnız nəfəs alan şəxsə yaxın olanda hiss olunur. Buna görə ventilyatoru birbaşa özünə yox, bəzən otağın ümumi axınına yönəltmək daha faydalı olur.
Əgər məqsəd isti havanı az da olsa “bayıra itələmək”dirsə, ventilyatoru pəncərəyə yaxın yerləşdirib hava axınını çölə yönəltmək daha effektiv ola bilər. Bu zaman otaqdakı isti hava çıxır və qapı tərəfdən nisbətən sərin hava daxil olmağa başlayır. Alternativ olaraq, ventilyatoru pəncərədən bir qədər içəri qoyub otağa doğru üfürmək də işə yaraya bilər, amma bu daha çox içəridə olan havanın hərəkəti üçündür. Hansı daha yaxşıdır sualı otaqda hava giriş-çıxışının necə olduğuna bağlıdır.
Yataq yanında ventilyatoru düz üzə yönəltmək bir çox adamı narahat edir: boğaz quruluğu, göz quruması və üşütmə hissi yarana bilər. Daha rahat yanaşma ventilyatoru bir qədər kənara yönəltməkdir ki, əsinti birbaşa deyil, dolayısı ilə gəlsin. Yellənmə funksiyası varsa, bu daha yumşaq hiss yaradır. Qüllə ventilyatoru burada daha “yayılmış” hava verdiyi üçün bəzən daha rahat görünür, ayaqlı ventilyatorda isə bucağı düzgün qurmaq daha vacib olur.
Ventilyator havanın temperaturunu aşağı salmır, sadəcə havanı hərəkət etdirir. Hava üzünə və dərinə vuranda tərin buxarlanması artır, ona görə bədən özünü daha sərin hiss edir. Amma otağın içindəki hava eyni isti hava olaraq qalır, xüsusilə pəncərə bağlıdırsa və isti hava çıxmırsa. Buna görə “ventilyator işlədi, amma otaq yenə istidir” hissi normaldır. Otaqda real soyutma üçün ya isti havanın çıxışı olmalıdır, ya da kondisioner kimi temperaturu endirən mənbə lazımdır.
Bəli, çox vaxt fayda verir. Kondisioner sərin hava yaradır, ventilyator isə həmin havanı otaqda daha bərabər yaymağa kömək edir. Bu zaman otağın bir küncü buz kimi, o biri küncü isti qalmaq əvəzinə temperatur daha balanslı hiss oluna bilər. Xüsusilə böyük otaqlarda və uzun dəhlizli evlərdə bu effekt daha tez görünür. Ventilyatoru birbaşa üzə yox, otağın içində dövran yaradacaq istiqamətə qoymaq daha rahat nəticə verir.
Gecə ventilyator birbaşa üzə və ya baş tərəfə üfürəndə hava axını ağız-burun ətrafında quruluq yarada bilər. Xüsusilə ağız açıq yatmaq vərdişi olanlarda boğaz daha tez quruyur. Hava axını dərini və selikli qişanı daha çox “qurudur”, ona görə səhər boğazda qıcıqlanma hiss edilə bilər. Digər faktor otağın ümumi havasıdır: artıq quru hava olan yerdə ventilyator bu hissi daha da artırır. Daha rahat olması üçün ventilyatoru birbaşa üzə yönəltməmək, daha dolayısı ilə əsinti yaratmaq və çox yüksək sürətdə saxlamamaq kömək edir.
Titrəmə və səs artımı adətən balans və mövqe problemi ilə bağlı olur. Ventilyator düz, sərt səthdə durmursa, baza yüngül oynayır və səs yüksəlir. Digər yayğın səbəb bıçaqlarda və ya qəfəs hissəsində yığılan tozdur: toz bərabər paylanmadıqda fırlanma balansı pozulur və titrəmə başlayır. Bəzi hallarda vintlərin boşalması və ya başlığın düzgün oturmaması da səsi artırır.
Səs birdən-birə artıbsa, ən praktik addım cihazı söndürüb qəfəsi və bıçaqları təmizləmək, sonra isə baza hissəsinin möhkəm oturduğuna baxmaqdır. Həddindən artıq yüksək sürətdə işlətmək də titrəməni daha çox hiss etdirə bilər. Əgər titrəmə yeni cihazda ilk gündən varsa, bu, konstruksiya balansı ilə bağlı ola bilər.
Bəli, qoşmaq olar, amma uzadıcı keyfiyyətli olmalı və yükə uyğun seçilməlidir. Ventilyator böyük güc çəkməsə də, zəif uzadıcıda kontakt qızması və boşluq yarana bilər. Uzadıcı rulon halındadırsa, uzun müddət işlədəndə tam açmaq daha təhlükəsiz olur, çünki bükülü qalan kabel daha çox isinməyə meyllidir. Bir uzadıcıya eyni anda çox cihaz qoşulubsa, ümumi yük artır və risk də yüksəlir. Ən rahat yanaşma ventilyatoru mümkün qədər birbaşa prizə qoşmaq, uzadıcıdan istifadə edilirsə möhkəm kontaktı olan və normal keyfiyyətli model seçməkdir.