Planşet

Planşet almazdan əvvəl ehtiyacınızı dəqiqləşdirin.

Planşet alışı başlayanda ən çox edilən səhv “hamıya gedən modeli” seçmək olur. Halbuki planşet gündəlik vərdişə uyğun gəlməyəndə ekran nə qədər gözəl olsa da istifadə həvəsi tez sönür. İlk addım özünə sadə suallar verməkdir: planşet evdə daha çox qalacaq, yoxsa yolda əlindən düşməyəcək; gün ərzində neçə dəfə açılacaq; hansı tətbiqlər əsas olacaq. Bu təsnifat dəqiq olanda seçim daralır, “planşet qiymətləri” siyahısına baxanda da nəyi niyə müqayisə etdiyini bilirsən. Əlavə olaraq, planşet satışı bölməsində filtr seçimi daha sürətli alınır, vaxt itmir.

Planşeti istifadə məqsədiniz nədir? Oxu? İş? Əyləncə?

Oxu tərəfi əsasdırsa, planşetdə ekranın göz yormaması, şriftlərin aydın görünməsi, parlaqlığın sabit qalması daha ön plana keçir. İş rejimində planşet seçənlər adətən yazışma, sənəd oxuma, fayl paylaşma kimi xırda, amma hər gün təkrarlanan işlərə fokuslanır; burada planşetin sürətli reaksiya verməsi, tətbiqlərin gec açılmaması rahatlıq yaradır. Əyləncə üçün planşet alanlar isə ekran axıcılığına, səsin dolğunluğuna, uzun baxışda yorucu olmamasına daha çox dəyər verir. Bir ailədə planşet bir neçə nəfərin əlindən keçəcəksə, sadə idarəetmə və profil imkanları da seçimi təsirləndirir. Bu cür dəqiqləşdirmə etdikdən sonra planşet qiymətləri artıq “qarışıq rəqəmlər” kimi görünmür, planşet seçimində məntiq daha rahat qurulur.

Planşetin ekran keyfiyyəti gündəlik rahatlığı müəyyənləşdirir

Planşet seçəndə ən çox gözə dəyən hissə ekrandır və gündəlik rahatlıq da buradan başlayır. Tabletin ekranı keyfiyyətsizdirsə, oxu zamanı göz tez yorulur, videoda rənglər solğun görünür, hətta sadə menyu gəzintisi belə bezdirici ola bilir. Planşet qiymətləri arasında ciddi fərq yaradan detallardan biri məhz panelin keyfiyyətidir, çünki bu hissə hər istifadədə hiss olunur.

Rəng dəqiqliyi, parlaqlıq və baxış bucağı

Rəng dəqiqliyi fotoya baxanda, film izləyəndə, hətta sosial şəbəkədə belə dərhal görünür. Parlaqlıq zəif olanda gün işığında planşetdən istifadə çətinləşir, ekranı kölgəyə salmaq lazım gəlir. Baxış bucağı dar olanda planşeti bir az əyən kimi görüntü dəyişir, rənglər qaralır və yazılar aydınlığını itirir. Evdə stolüstü lampanın altında da ekran parıltısı çox olarsa, tabletin verdiyi rahatlıq azalır. Bu nüanslar bəzən “eyni görünən” modellərdə fərqi yaradır, planşet qiymətləri müqayisəsində də qərarı sürətləndirir.

Yenilənmə tezliyi və toxunuş həssaslığı

Yenilənmə tezliyi yüksək olanda sürüşdürmə daha axıcı görünür, göz yorulmur, keçidlər “kəsik-kəsik” hiss edilmir. Toxunuş həssaslığı zəifdirsə, planşet klaviaturasında yazı yazanda gecikmə olur, ekran bəzən basmanı düzgün oxumur, bu da gündəlik istifadədə əsəb yaradır. Xüsusən oyun oynayanlar və tez-tez yazışanlar planşetin reaksiyasını daha çox hiss edir. Məsələn, samsung tablet kimi modellərə baxanda ekrandakı axıcılıq və toxunuşun dəqiqliyi seçimi birbaşa dəyişə bilər. Ümumi qayda sadədir: planşet ekrana toxunan kimi “dərhal cavab” verirsə, tablet daha rahat görünür.

Planşetin performans göstəriciləri nələrdir?

Planşet alanda “sürətli işləsin” istəyi hamıda olur, amma sürət hissi bir detal ilə gəlmir. Performans dedikdə planşetin tətbiqləri necə açdığı, menyuda keçidlərin nə qədər axıcı olduğu, eyni anda bir neçə iş görəndə sabit qalması nəzərdə tutulur. Bu hissəni əsasən prosessor, RAM, daxili yaddaşın tipi və sistemin optimallaşdırılması formalaşdırır. Planşet qiymətləri müqayisəsində də ən çox fərq yaradan hissə buradır, çünki güclü göstərici olan tablet uzun müddət rahat qalır.

Prosessorlar arasındakı fərqlər

Prosessor planşetin “işləmə tərzini” müəyyən edir. Sadə istifadə üçün sosial şəbəkə, brauzer, video və kitab oxu kimi işlərdə orta səviyyəli prosessorlar yetərli olur. Daha ağır tətbiqlər, oyunlar, video montaj və çox pəncərə istifadəsində isə prosessorun sinfi dərhal görünür: tətbiqlər daha tez açılır, qızma daha nəzarətli olur, uzun istifadədə “ağırlaşma” daha az olur. Burada təkcə nüvə sayı yox, enerji səmərəliliyi və stabil işləmə də önəmlidir. Seçim edərkən bir planşetin test nəticələrinə kor-koranə baxmaq əvəzinə, real istifadə rəylərində “menyu donur”, “oyunda kadr düşür” kimi şikayətlərə diqqət etmək daha faydalıdır. Bu yanaşma lenovo planşet, xiaomi planşet, planşet samsung kimi müxtəlif xəttlər arasında qərarı da asanlaşdırır.

RAM həcmi hansı üstünlüyü verir?

RAM planşetin eyni anda neçə işi rahat daşıdığını göstərir. RAM az olanda bir tətbiqdən çıxıb digərinə keçəndə əvvəlki səhifə yenidən yüklənir, brauzerdə açıq tablar bağlana bilər, fon tətbiqləri tez sönür. RAM yüksəldikcə çox tapşırıq daha rahat olur: video izləyib eyni anda mesaj yazmaq, sənəd oxuyub qeydlər aparmaq, bir neçə tətbiq arasında tez-tez keçid etmək stabilləşir. İş məqsədilə planşet alanlar üçün RAM rahatlıq yaradan ən görünən detal olur. Planşet qiymətləri baxanda RAM artımı adətən qiyməti qaldırır, amma gündəlikdə verdiyi rahatlıq da real hiss olunur.

Daxili yaddaş minimal istifadə üçün nə qədər olmalıdır?

Daxili yaddaş planşetdə nə qədər tətbiq, foto, video və sənəd saxlayacağını müəyyən edir. Minimal istifadə dedikdə yalnız bir neçə tətbiq, bir az foto, əsas sənədlər nəzərdə tutulursa, aşağı tutumlar bir müddət kifayət edə bilər. Amma zamanla yenilənmələr böyüyür, tətbiqlərin “keşi” artır, foto və video yığılır. Yaddaş dolmağa yaxınlaşanda sistem boş yer tapmaqda çətinlik çəkir, yeniləmə zamanı problem çıxır, bəzi tətbiqlər gec açılır, kameradan çəkilən videolar daha çox yer tutur. Bu səbəbdən “indiki ehtiyac” yox, “3–6 ay sonra necə olacaq” düşüncəsi daha yaxşı işləyir. Xüsusən planşet qiymətləri siyahısında eyni modelin 64 və 128 GB variantları arasında fərq görürsən, həmin fərq çox vaxt uzun istifadədə özünü doğruldur. Əgər planşeti oxu və video üçün alırsansa belə, bir az daha geniş yaddaş sonradan rahatlıq verir; qrafik planşet kimi yaradıcı işlərdə istifadə edəcəksənsə, tutum daha tez dolur.

Yaddaş tutumu doluluqdan sonra nə etmək lazımdır?

Planşetdə yaddaş dolmağa yaxınlaşanda ilk hiss olunan şey boş yerin azalması yox, gündəlik davranışın dəyişməsidir. Kamera bəzən çəkməni gec saxlayır, tətbiqlər yenilənmək istəmir, bəzi proqramlar açılarkən daha uzun düşünür. Bu vəziyyətdə təkcə bir-iki fayl silmək çox vaxt yetmir, çünki yerin böyük hissəsini adətən görünməyən hissələr tutur: tətbiq keşi, mesajlaşma əlavələri, yükləmələr qovluğu, brauzer məlumatları. Planşet qiymətləri yüksək model alsan belə, yaddaş doludursa eyni narahatlıq yaşanır. Ona görə planşet istifadə vərdişini bir az səliqəyə salmaq daha rahat nəticə verir.

Yaddaşı idarə etməyin praktik yolları

İlk addım “Ayarlar” bölməsində yaddaş statistikasıdır: hansı tətbiqin nə qədər yer tutduğunu görmək qərarı asanlaşdırır. Sonra ən tez təsir edən hərəkət keş təmizləməsidir, xüsusən sosial şəbəkə və video tətbiqləri zamanla çox yer tutur. Yükləmələr qovluğuna baxmaq da vacibdir, çünki bir dəfə endirilən fayllar orada qalır, sonra unudulur. Mesajlaşma tətbiqlərində şəkil və video əlavələrini ayrıca yoxla, qruplardan gələn fayllar planşeti səssizcə doldurur. Foto və videoları buluda köçürmək, yaxud kompüterə atmaq yaddaşı xeyli açır; cihaz dəstəkləyirsə, yaddaş kartı da işə yarayır. Offline saxlanan xəritələr, musiqi və serial yükləmələri də tez doluluq yaradır, istifadə etmədiklərini silmək kifayətdir. Daha sərt addım kimi nadir istifadə etdiyin tətbiqləri silib, ehtiyac olanda yenidən yükləmək olar. Ən sonda, sistem çox qarışıbsa, ehtiyat nüsxə alıb “zavod ayarları”na qaytarmaq planşeti yüngülləşdirə bilər, amma bu addım öncəsi şəxsi faylları mütləq qorumaq lazımdır. Bu yanaşmalar planshet axtarışında seçdiyin cihazı daha uzun müddət rahat saxlayır.

Planşetin əlaqə imkanları. WiFi, Bluetooth, GPS SIM seçimləri

Planşet seçəndə çox adam ekran və performansa fokuslanır, əlaqə imkanlarını isə sonda xatırlayır. Halbuki WiFi sabitliyi, Bluetooth əlaqəsi, GPS dəqiqliyi, SIM dəstəyi gündəlikdə planşetin rahatlığını birbaşa dəyişir. Evdə internet güclüdürsə belə, planşet zəif WiFi modulu ilə siqnalı tez itirə bilər, video keyfiyyəti düşər, yükləmələr uzanar. Bu cür xırda narahatlıqlar planşet qiymətləri müqayisəsində diqqətdən qaçır, amma sonradan hər gün hiss olunur.

WiFi tərəfdə əsas məsələ sürətdən çox stabil bağlantıdır. Eyni şəbəkədə telefonda problem olmur, amma tabletdə kəsilmə olursa, səbəb çox vaxt WiFi standartı və anten davranışıdır. Bluetooth isə qulaqcıq, klaviatura, siçan, gamepad kimi aksesuarları planşetə bağlayan hissədir. Bluetooth zəif olanda səsdə gecikmə, bağlantının qopması, klaviaturada reaksiya gecikməsi yaşana bilər. İş məqsədilə planşet alanların rahatlığı burada artır, çünki kabellə məşğul olmursan.

GPS daha çox çöldə işləyənlər, kuryer fəaliyyəti, avtomobildə naviqasiya, səyahət zamanı xəritə istifadə edənlər üçün vacibdir. GPS dəqiqliyi zəifdirsə, planşet səni xəritədə gec “tutur”, yerini səhv göstərə bilər. SIM dəstəyi isə planşeti həqiqətən sərbəst edir. WiFi olmayan yerdə mobil internet işləsin istəyirsənsə, SIM-li tablet daha rahatdır. Bəziləri bunu “mütləq lazımdır” kimi düşünür, amma ev və ofis arasında istifadə planında WiFi modeli də yetərli ola bilər. Qiymət tərəfdə isə SIM əlavə olanda adətən planşet qiymətləri yüksəlir, çünki cihazın içində əlavə modem hissəsi olur.

Planşet qiymətləri hansı parametrlərə görə yüksəlir?

Planşet qiymətləri eyni ölçüdə iki modelə baxanda bəzən çox fərqli görünür və bu, adətən “brend” sözünə bağlanır. Əslində qiyməti yuxarı çəkən bir neçə konkret detal var və onları bildikdə seçim daha rahat alınır. Birinci böyük faktor ekrandır: daha yaxşı panel, daha yüksək parlaqlıq, daha yaxşı rəng dəqiqliyi, daha axıcı yenilənmə tezliyi qiyməti artırır. İkinci faktor performansdır: prosessor sinfi yüksəldikcə, RAM artdıqca, cihazın uzun müddət stabil qalma ehtimalı artır, bu da qiymətə təsir edir.

Üçüncü əsas məqam yaddaşdır. Eyni modelin müxtəlif yaddaş variantlarında planşet qiymətləri fərqi çox vaxt elə buradan gəlir. Yaddaş təkcə tutum deyil, daxili yaddaşın sürəti də önəmlidir; sürətli yaddaş tətbiqlərin açılmasında, fayl köçürməsində, yeniləmələrdə daha rahat görünür. Dördüncü faktor bağlantıdır: SIM dəstəkli modellər, yeni WiFi standartları olan cihazlar adətən daha bahalı olur. Beşinci faktor əlavə imkanlardır: qələm dəstəyi, klaviatura uyğunluğu, yaxşı səs sistemi, keyfiyyətli ön kamera kimi detallar qiyməti yüksəldə bilər.

Planşet qiymətləri niyə eyni modeldə fərqlidir?

Planşet qiymətləri eyni model adı ilə qarşılaşanda belə fərqli ola bilər, çünki “eyni model” çox vaxt bir neçə variantdan ibarət olur. Ən yayğın səbəb yaddaş konfiqurasiyasıdır: 64 GB və 128 GB arasında qiymət fərqi normaldır, bəzi seriyalarda RAM fərqi də ayrıca təsir edir. İkinci səbəb əlaqə növüdür: yalnız WiFi olan versiya ilə SIM dəstəkli versiya arasında qiymət dəyişir. Üçüncü detal qutu komplektidir; bəzi satıcılarda adapter, qələm, klaviatura və ya əlavə aksesuar paketə daxil olur, bu da rəqəmi yüksəldir.

Digər mühüm səbəb zəmanət və servis şərtləridir. Rəsmi zəmanət, qaytarma müddəti, servis şəbəkəsi olan təkliflər adətən bir az yuxarı görünür. Bəzən isə qiymət fərqi stok və tədarükdən gəlir: eyni planşet bir partiyada daha ucuz, başqa partiyada daha baha ola bilər, xüsusən kampaniya günlərində. Satış səhifəsində “yeni”, “aktivasiya olunmayıb”, “tam qutu”, “rəsmi zəmanət” kimi qeydlər varsa, planşet qiymətləri fərqinin səbəbi çox vaxt elə həmin sətirlərdə gizlənir.

Tablet alanda WiFi modeli kifayət edir, yoxsa SIM də lazımdır?

Bu seçim ən çox istifadə mühitindən asılı olur. Planşet əsasən evdə, ofisdə, universitetdə işləyəcəksə, stabil internet hər yerdə varsa, WiFi modeli çox adam üçün yetərli qalır. Serial, dərs materialı, brauzer, sosial şəbəkə kimi gündəlik işlərdə WiFi ilə rahat yaşamaq mümkündür. Üstəlik, telefonun internetini paylaşmaq vərdişin varsa, bəzən əlavə SIM xərci və daha bahalı versiya almaq mənasız görünür. Bu seçim planşet qiymətləri baxanda da hiss olunur, çünki SIM-li versiyalar adətən daha yuxarı olur.

SIM dəstəyi isə planşeti “azad” edir. Çöldə çox olursansa, tez-tez taksidə, yolda, səfərdə işləyirsənsə, WiFi axtarmaq bezdirir. Xəritə, kuryer işi, onlayn dərsə yolda qoşulmaq, sənədi anında göndərmək kimi vəziyyətlərdə SIM böyük rahatlıq gətirir. Bir detal da var: bəzi planşetlərdə SIM olsa belə, zəng funksiyası olmur və yalnız mobil internet kimi işləyir; bunu alışdan əvvəl texniki hissədə yoxlamaq yaxşıdır.

Qısa qərar qaydası: planşet daha çox “stasionar” istifadə olunacaqsa WiFi, hərəkətdə işləyəcəksə SIM daha rahatdır. Qiymət baxımından da balans aydın olur: planşet qiymətləri fərqi sənə gətirəcəyi real rahatlığa dəyirsə, SIM seçmək məntiqlidir.

RAM 4 GB azdır, yoxsa gündəlik istifadə üçün yetərlidir?

RAM planşetin eyni anda neçə işi rahat saxladığını göstərir. 4 GB RAM gündəlik istifadə üçün çox adamda yetərli olur: brauzerdə bir neçə səhifə, YouTube, sosial şəbəkə, mesajlaşma, onlayn dərs tətbiqləri kimi işlər normal gedir. Planşeti əsasən oxu və video üçün istəyirsənsə, 4 GB çox vaxt “kifayət edir” hissini verir. Burada planşetin optimallaşdırılması da rol oynayır; bəzi modellər eyni RAM ilə daha rahat işləyir.

Problem adətən istifadə tərzi dəyişəndə çıxır. Eyni anda çox tətbiq açıq qalırsa, ağır oyun oynayırsansa, video montaj və ya dizayn proqramları işlədəcəksənsə, 4 GB tez dolur. Bu halda arxa fonda tətbiqlər bağlanır, brauzer səhifələri yenidən yüklənir, keçidlərdə gecikmə hiss olunur. Klaviatura ilə yazı yazıb paralel olaraq sənəd, brauzer, messenger açıq saxlayanlar da daha yüksək RAM-ın rahatlığını tez anlayır.

Yaddaş dolanda planşetdə hansı problemlər daha tez ortaya çıxır?

Yaddaş dolmağa yaxınlaşanda planşet ilk olaraq yeniləmələrdə naz edir: tətbiqlər yüklənmir, sistem xəbərdarlıq verir. Kamera ilə çəkilən foto və videoların saxlanması gecikir, bəzən “yer yoxdur” bildirişi çıxır. Tətbiqlər açılarkən daha uzun gözlədə bilər, fon prosesləri tez bağlanır. Brauzerdə səhifələr yenidən yüklənməyə başlayır, keçidlərdə xırda gecikmələr görünür. Mesajlaşma tətbiqlərində media faylları yığılırsa, həmin proqramlar həddən artıq yer tutur və yavaşlayır. Keş faylları böyüdükcə planşetdə boş yer kağız üzərində var kimi görünür, amma realda sərbəst sahə az qalır. Yükləmələr qovluğu, köhnə sənədlər, dublikat videolar da doluluğu sürətləndirir. Bəzi hallarda sistem yeniləməsi də dayanır, çünki quraşdırma üçün əlavə boş yer tələb olunur. Oyunlar və ağır tətbiqlər daha çox “donma” hissi verə bilər. Planşet qiymətləri yüksək model olsa belə, yaddaş doludursa eyni narahatlıq yaşanır. Bu vəziyyətdə ən tez rahatlıq verən addımlar keş təmizliyi, lazımsız tətbiqlərin silinməsi, media fayllarının buluda və ya kompüterə köçürülməsidir. Yaddaşın daima dolu qalması uzun müddətdə istifadə rahatlığını azaldır, ona görə boş yerə “pay” saxlamaq yaxşı vərdişdir.

Ekran ölçüsü 8 10 11 düym arasında seçim necə edilir?

8 düym planşet yüngül olur, bir əllə tutmaq və yolda istifadə etmək daha rahatdır. Oxu və sosial şəbəkə üçün də uyğundur, amma bölünmüş ekranla işləmək istəyəndə dar hiss edilə bilər. 10 düym daha balanslı ölçüdür, həm daşınır, həm də film və dərs materialında daha geniş görüntü verir. 11 düym ekran isə video, təqdimat, not aparmaq, klaviatura ilə yazı üçün daha rahat görünür, amma çantada yer və çəki baxımından fərq yaradır. Evdə daha çox istifadə edəcəksənsə böyük ekranın komfortu tez hiss olunur. Daim yolda olacaqsa, böyük ekran bir müddət sonra yorucu gələ bilər. Uşaq istifadə edəcəksə, 8–10 düym aralığı idarəetmədə daha rahat olur. Qələm ilə yazı yazmaq istəyənlər 10–11 düymdə daha “dəftər” hissi alır. Planşet qiymətləri də ölçü böyüdükcə çox vaxt yüksəlir, çünki panel və batareya da böyüyür. Ən yaxşı seçim sənin istifadə yerinə uyğun olandır, sadəcə “böyük yaxşıdır” qaydası həmişə işləmir.

PS və AMOLED ekran nə ilə fərqlənir?

IPS ekranlar adətən daha “təbii” tonlar verir, ağ rəng daha stabil görünür və gündəlik oxuda rahat hiss yarada bilir. AMOLED isə qara rəngi daha dərin göstərir, kontrast çox yüksək olur, film və serialda görüntü daha “canlı” görünür. Qaranlıq mövzulu interfeysdə AMOLED-in üstünlüyü daha çox hiss olunur, çünki qara sahələrdə piksel işləmir və görüntü daha təmiz görünür. IPS-də qara rəng daha çox “tünd boz” kimi qala bilər, xüsusən qaranlıq otaqda. Parlaqlıq tərəfdə hər iki növ yaxşı ola bilər, amma gün işığında hansı panelin daha rahat olması modeldən asılıdır. Rəng doymasını sevənlər AMOLED-i bəyənir, daha sakit görüntü istəyənlər IPS-də özünü rahat hiss edir. Uzun oxu rejimində də fərq zövq məsələsinə çevrilir: biri daha canlı, digəri daha neytral görünür. Planşet qiymətləri də çox vaxt AMOLED olan modellərdə yuxarı olur, çünki panel daha bahalı kateqoriyaya düşür. Seçimi edəndə ən yaxşısı eyni səhnəni ekranda görüb qərar verməkdir, çünki fərqi bir dəfə görən adam sonradan daha rahat seçir.

Yenilənmə tezliyi 60 90 120 dəyəri real istifadədə hiss olunur?

Hiss olunur, amma hamı üçün eyni dərəcədə deyil. 60 Hz gündəlik istifadə üçün normaldır, oxu, video, sosial şəbəkədə çox adamı narahat etmir. 90 Hz keçidlərdə və sürüşdürmədə daha axıcı görünür, göz bir müddət sonra bu axıcılığa öyrəşir. 120 Hz isə xüsusən sürətli scroll edənlər, oyun oynayanlar, stylus ilə yazanlar üçün daha “ipek kimi” hiss yarada bilər. Fərqi ən çox menyuda gəzişəndə, uzun siyahılarda aşağı yuxarı sürüşdürəndə görürsən. Video izləmədə isə hər zaman böyük fərq yaratmır, çünki kontent özü müəyyən kadr sürətində olur. Daha yüksək yenilənmə tezliyi batareya sərfini artıra bilər, ona görə bəzi modellərdə adaptiv rejim olur. Planşet qiymətləri müqayisəsində 90 və 120 Hz ekranlı modellər adətən daha yuxarı görünür. Əgər planşeti əsasən oxu və film üçün istəyirsənsə 60 Hz kifayət edə bilər, amma axıcılığı sevənlər 90 və yuxarı dəyərləri daha tez bəyənir.

Dərs üçün planşet alanlara qələm mütləq lazımdır?

Mütləq deyil, amma istifadəyə görə çox rahatlıq verə bilər. Əgər dərsdə daha çox oxuyursan, PDF-lərə baxırsan, videodan konspekt çıxarırsansa, klaviatura və ya sadəcə ekran klaviaturası ilə də işini görə bilərsən. Qələm isə qeyd aparmağı “dəftər” kimi edir: mövzu üzərində xətt çəkmək, kənara qısa qeydlər yazmaq, sxem çəkmək daha sürətli alınır. Riyaziyyat, fizika, kimya kimi formul və işarə çox olan fənlərdə qələm üstünlüyü daha tez hiss olunur. Eyni zamanda əl yazısını sevənlər üçün də qələm motivasiya yaradır, qeydlər səliqəli qalır.

Qələm seçəndə də diqqətli olmaq lazımdır: hər qələm hər planşetlə eyni səviyyədə işləməyəcək. Gecikmə, xəttin titrəməsi, təzyiq hissiyyatı zəifdirsə, qələm həvəsi tez sönə bilər. Bəzən paketə daxil olan qələm rahat olur, bəzən ayrıca alınan daha keyfiyyətli seçim lazım gəlir, bu da planşet qiymətləri hesabına əlavə xərc kimi çıxır. Dərs üçün planşet alırsansa və “həqiqətən yazacam” vərdişin varsa, qələm məntiqli olur; təkcə oxu və video ilə kifayətlənəcəksənsə, mütləq şərt deyil.

Planşeti uşaq istifadə edəcəksə valideyn nəzarəti necə qurulur?

Ən rahat yol planşetdə uşağa ayrıca profil yaratmaqdır, belə olanda tətbiqlər və məzmun nəzarətdə qalır. Sonra ekran vaxtı limitləri qoyulur: gündə neçə saat istifadə edəcək, hansı saatlarda bloklansın kimi qaydalar təyin edilir. Yaşa uyğun məzmun filtrləri aktiv edilir ki, təsadüfi videolar və saytlara giriş məhdudlaşsın. Tətbiq yükləmələri üçün parol tələb etmək vacibdir, yoxsa uşaq bir neçə oyunu ardıcıl yükləyib həm yaddaşı doldura, həm də ödənişli məzmun aça bilər. İnternet brauzerində təhlükəsiz axtarış rejimini açmaq da kömək edir. Bildirişləri və reklamları azaldan ayarlar seçilərsə, uşaq daha az yayındırıcı şey görür. Əgər planşet bir neçə nəfər istifadə edirsə, uşağın profilində fayl və şəkil girişini məhdudlaşdırmaq məxfiliyi qoruyur. Valideyn nəzarəti qurulandan sonra bir neçə gün izləyib limitləri uşağın real vərdişinə uyğun tənzimləmək yaxşı olur. Planşet qiymətləri seçəndə də bunu nəzərə almaq olar: daha uzun batareya və möhkəm korpus uşaq istifadəsində əlavə rahatlıq verir.

Orijinallığı qutunu açmadan necə yoxlamaq olar?

İlk baxışda qutunun üzərindəki plomb və yapışdırmaların bütöv olmasına fikir ver, cırıq və ya yenidən yapışdırılmış iz olmamalıdır. Qutudakı model kodu, yaddaş variantı, rəng kimi məlumatlar satış səhifəsində yazılanlarla eyni olmalıdır. Seri nömrəsi və IMEI (SIM-li modellərdə) adətən qutunun üzərində olur, rəqəmlərin silinmiş və ya üstündən etiket yapışdırılmış olmaması vacibdir. Mümkünsə, həmin seri nömrəsini istehsalçının rəsmi yoxlama səhifəsində və ya rəsmi servis qaynar xəttində təsdiqlətmək yaxşı addımdır. Qablaşdırmanın çap keyfiyyəti də ipucu verir: yazılar solğun, şriftlər qarışıq, rənglər “bulanıq” görünürsə, şübhə artır. Qutunun üzərindəki təhlükəsizlik hologramı varsa, parıltısı və yapışması keyfiyyətli görünməlidir. Satıcının təqdim etdiyi zəmanət sənədində model və seri nömrəsinin qeyd olunması orijinallıq baxımından əlavə güvən yaradır.